Ubwihererezo bwo mu mashuri ni kimwe mu bituma abana bafite ubumuga bata ishuri, bikaza byiyongera ku myumvire y’ababyeyi, bamwe mu bayobozi ndetse na bamwe mu barezi bakira abana bafite ubumuga.
Ibi ni bimwe mu bigaragara mu bushakashatsi bwakozwe muri Gicurasi 2016, mu turere twa Gisagara, Ngoma na Rulindo, ku bufatanye bw’Inama y’igihugu y’abafite ubumuga (NCPD) n’Umuryango mpuzamahanga w’u Buyapani (JICA), bafatanyije n’inzego z’ibanze, abahagarariye NCPD mu mirenge n’uturere ndetse n’abayobozi b’ibigo by’amashuri yo muri utwo turere.
Ubushakashatsi bugaragaza ko muri utwo turere uko ari dutatu, abana bafite ubumuga bagera kuri 637 bavuye mu ishuri cyangwa se batarashoboye kurigeramo.
Nk’uko bigarukwaho na Ndayisaba Emmanuel, Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa NCPD, hari impamvu zinyuranye ubwo bushakashatsi bwagaragaje.
“Imiryango imwe ntifite ubushobozi bwo kujyana abo bana mu mashuri, abana bafite ubumuga bukomeye, abana batigirira icyizere mu ishuri, abadakunda kwiga, imirimo yo mu rugo, imiterere y’imihanda ndetse n’ingendo bakora hagati y’aho batuye no ku mashuri, kutubahwa n’abandi banyeshuri, kubura ibikorwaremezo bibafasha ku mashuri, abarimu badafite ubumenyi mu kwita ku bana bafite ubumuga ndetse n’amwe mu mashuri atakira abana bafite ubumuga.” Ibitangazwa na Ndayisaba.
Depite mu nteko ishinga amategeko, Rusiha Gastone, atangaza ko ibikorwaremezo ari kimwe mu bibera imbogamizi abana bafite ubumuga ariko hari n’ibindi.
“Uretse n’ibikorwaremezo, hari n’ikibazo cy’abarimu badafite ubumenyi bwo kwigisha cyangwa kwita ku bana bafite ubumuga; ariko kandi ibikorwaremezo bibonetse ndetse n’abarimu bakigishwa, haracyari n’ikibazo cy’imyumvire cyane cyane ku babyeyi bafite abana bafite ubumuga.”
Ashimira Guverinoma y’u Rwanda ikora ibishoboka byose kugira ngo abantu bafite ubumuga bagire amahirwe nk’ay’abandi, asaba Abanyarwanda bose guhindura imyumvire ku bafite ubumuga.
Saikawa Shuhei, Umujyanama muri gahunda y’uburezi n’amasomo y’ubumenyingiro muri JICA, avuga ko hadakenewe ibintu bihambaye kugira ngo hubakwe ubwiherero bufasha abana bafite ubumuga cyane cyane abagendera mu magare y’abafite ubumuga.
“Ntihakenewe ubumenyi buhambaye, ntihakenewe amafaranga menshi cyangwa se ibindi bihanitse, hakenewe gusa ubushake n’ubufatanye.”
Ubwiherero bw’icyitegererezo bufasha abanyeshuri bafite ubumuga cyane cyane abagendera mu magare y’abafite ubumuga, butwara amafaranga y’u Rwanda ibihumbi makumyabiri na bitanu gusa (25000Frw) ni ukuvuga sima ya 9000Frw, amatafari ya 14,000Frw n’umucanga wa 2000Frw, ahasigaye hagahembwa umufundi wo kubaka gusa.
Biroroshye kuyisukura, kuyitaho no kuyubaka, nta byinshi bikenewe kugira ngo ubwiherero busanzwe buhindurwe, ntibusaba gukoresha amazi menshi kandi buri wese ashobora kubwiyubakira.
Mu bushakashi bwakozwe abana bafite ubumuga bwo mu mutwe nibo bafite umubare munini, umubare munini w’abava mu ishuri cyangwa se abadashobora kurijyamo ari abafite ubumuga bukomeye, abana benshi bava mu ishuri bari mu mwaka wa mbere w’amashuri abanza, mu kubitaho abagore akaba aribo bafata umwanya wa mbere.
Rene Anthere


Bamwe mu bitabiriye inama ya NCPD. (Photo/Panorama)













































































































































































