Perezida Félix Tshisekedi yasabye ubufasha mugenzi we wa Togo, Faure Essozimna Gnassingbé,

Igihugu cya Togo cyanze icyifuzo cya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) cyo kwakira bamwe mu barwanyi b’umutwe wa FDLR badashaka gusubira mu Rwanda. Iki cyemezo cyafashwe mu gihe Perezida Félix Tshisekedi yari arimo gushaka ibihugu byo muri Afurika byakwakira abo barwanyi, mu rwego rwa gahunda yatangaje yo kubambura intwaro no gusenya uwo mutwe.

Igihugu cya Togo cyanze kwakira abarwanyi ba FDLR RDC yashakaga koherezayo, nyuma y’uko Perezida Félix Tshisekedi aganiriye na mugenzi we wa Togo, Faure Essozimna Gnassingbé, amusaba gufasha muri iyo gahunda.

Amakuru dukesha ikinyamakuru Jeune Afrique avuga ko Togo ari cyo gihugu RDC yari yatekerejeho kugira ngo cyakire abarwanyi ba FDLR batifuza gusubira mu Rwanda. Icyakora, ubuyobozi bw’icyo gihugu bwahisemo kutemera ubwo busabe, buvuga ko kwakira abo barwanyi bishobora gutuma gifatwa nk’aho kibogamiye ku ruhande rumwe mu bibazo biri hagati ya Kigali na Kinshasa.

Iki cyemezo kije mu gihe RDC yari yatangaje gahunda yo kwambura intwaro abarwanyi ba FDLR, kubakoranyiriza ahantu hamwe no gusenya uwo mutwe umaze imyaka isaga 30 ukorera mu burasirazuba bwa Congo. Iyo gahunda ishingiye ku murongo w’ibikorwa bijyanye n’amasezerano y’amahoro yashyiriweho umukono i Washington ku wa 4 Ukuboza 2025 hagati y’u Rwanda na RDC.

Tshisekedi yavuze ko hari igihugu cyahinduye icyemezo

Mu kiganiro yagiranye n’Abanyekongo baba mu Burusiya, cyabereye i Moscou ku wa 30 Ukwakira 2026, Perezida Tshisekedi yavuze ko hari Umukuru w’Igihugu cyo muri Afurika wari wabanje kwemera kwakira bamwe mu barwanyi ba FDLR, ariko nyuma akisubiraho.

Yasobanuye ko yari yabwiye Leta Zunze Ubumwe za Amerika ko hari igihugu kitari u Rwanda cyari cyemeye kwakira abo barwanyi. Icyakora, ngo nyuma y’uko Perezida Paul Kagame amenye iby’icyo cyemezo, yagiranye ibiganiro n’uwo muyobozi amusobanurira ko kwakira abarwanyi ba FDLR bishobora gufatwa nk’aho icyo gihugu cyagize uruhande gishyigikira mu makimbirane ari hagati y’u Rwanda na RDC.

Tshisekedi yavuze ko nyuma yo kumva ibyo bisobanuro, uwo muyobozi yahinduye icyemezo yari yafashe. Nubwo Perezida wa RDC atigeze atangaza izina ry’icyo gihugu muri icyo kiganiro, amakuru Jeune Afrique yakusanyije agaragaza ko ari Togo. Icyakora, bamwe mu bayobozi iki kinyamakuru cyavuganye na bo bahakanye ko kwanga kwakira abo barwanyi byaba byaratewe n’igitutu cy’u Rwanda.

Togo isanga kwakira abarwanyi byabangamira inshingano z’ubuhuza

Togo ifite umwanya ukomeye mu biganiro bigamije gushakira umuti amakimbirane yo mu burasirazuba bwa RDC, kuko Perezida wayo Faure Essozimna Gnassingbé ari umuhuzabikorwa w’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe muri ibyo biganiro. Kubera iyo nshingano, Togo ivuga ko igomba kwitwararika kugira ngo itagaragara nk’ishyigikiye uruhande rumwe mu makimbirane.

Umwe mu bagize itsinda ry’ubuhuza rya Togo yabwiye Jeune Afrique ko gahunda yo gushyira mu bikorwa ingamba zigamije guhagarika ibikorwa bya FDLR n’izindi gahunda zijyanye na yo bigomba gusuzumwa n’impande bireba, hakurikijwe amabwiriza n’imigambi y’ibikorwa bumvikanyeho.

Ku ruhande rw’u Rwanda, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga, Olivier Jean Patrick Nduhungirehe, yavuze ko Togo itigeze igeze ku Rwanda amakuru avuga ko RDC yaba yarayisabye kwakira abarwanyi ba FDLR.

RDC yatangaje gahunda yo kwambura FDLR intwaro

Ku wa 29 Nyakanga 2026, Minisitiri w’Ubutegetsi n’Ububanyi n’Amahanga ushinzwe Kwishyira hamwe kw’Akarere muri RDC, Floribert Anzuluni, yatangaje gahunda yo kwambura intwaro abarwanyi ba FDLR, kubakoranyiriza ahantu hamwe no gusenya uwo mutwe.

Muri iyo gahunda, RDC yari yarateganyije ko abarwanyi batifuza gusubira mu Rwanda bashakirwa ikindi gihugu cyo muri Afurika cyabakira. Perezida Tshisekedi yanatangaje ko igihugu cye cyatangiye gukoranyiriza bamwe muri abo barwanyi mu kigo cya gisirikare cya Kitona, giherereye mu burengerazuba bwa RDC.

Gusa, iyo gahunda yakomeje gukemangwa n’impande zitandukanye, cyane cyane ku bijyanye n’uko izashyirwa mu bikorwa, igihe izatangirira n’uburyo bwo kwemeza ko abarwanyi ba FDLR bambuwe intwaro koko.

Uruhare rwa FDLR mu mutekano w’akarere

FDLR ni umutwe witwaje intwaro ugizwe ahanini n’Abanyarwanda ukorera mu burasirazuba bwa RDC. Uyu mutwe ufitanye isano n’abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ndetse n’abandi bawukomotseho. Kuva washingwa, umaze imyaka isaga 30 ukorera muri ako karere, aho ibikorwa byawo bikomeje kugarukwaho mu bibazo by’umutekano n’umubano hagati y’u Rwanda na RDC.

Guverinoma y’u Rwanda yakunze kugaragaza ko kuba uyu mutwe ugikora muri RDC ari imwe mu mpamvu zikomeye zituma umutekano w’akarere ukomeza guhungabana. Yanashinje ubuyobozi bwa RDC kudafata ingamba zihamye zo kuwurandura. Ku rundi ruhande, gahunda ya Kinshasa yo kwambura FDLR intwaro no kuyisenya ikomeje gusabwa ibisobanuro birambuye ku buryo izashyirwa mu bikorwa.

Amerika n’izindi nzego zisaba RDC gusobanura gahunda yayo

Nubwo umushinga wa RDC ushyigikiwe n’ibihugu byo mu Burengerazuba bw’Isi birimo Leta Zunze Ubumwe za Amerika, hakomeje kugaragazwa ko hakenewe ibisobanuro birambuye ku buryo uzashyirwa mu bikorwa.

Mu nama y’Akanama k’Umuryango w’Abibumbye gashinzwe Amahoro n’Umutekano ku Isi yabaye ku wa 13 Ukwakira 2026, uhagarariye Amerika ushinzwe imicungire n’ivugurura ry’Umuryango w’Abibumbye, Jeffrey Bartos, yasabye RDC gusobanura neza uko gahunda yo kwambura FDLR intwaro izashyirwa mu bikorwa.

Nanone, ku wa 30 Ukwakira 2026, Itsinda Mpuzamahanga rishinzwe gukurikirana ibibazo byo mu Karere k’Ibiyaga Bigari ryasabye ko hashyirwaho gahunda y’ibikorwa isobanutse, irimo n’ingengabihe yo kuyishyira mu bikorwa.

Kugeza ubu, ikibazo cya FDLR kiracyari mu ngingo zikomeye zibangamira umutekano n’umubano hagati y’u Rwanda na RDC. Kugeza ubwo gahunda yo kuyambura intwaro no kuyisenya izashyirwa mu bikorwa mu buryo bugaragara, gukemura iki kibazo bizakomeza kuba kimwe mu bizasuzumwa mu biganiro bigamije kugarura amahoro mu burasirazuba bwa Congo no mu Karere k’Ibiyaga Bigari.

Perezida Félix Tshisekedi yasabye ubufasha mugenzi we wa Togo, Faure Essozimna Gnassingbé

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *