Jackson Kwizera
Indwara z’umutima ni zimwe mu zitwara ubuzima bw’abantu benshi ku isi. Icyakora, inkuru nziza ni uko nyinshi muri zo zishobora kwirindwa iyo umuntu ahinduye bimwe mu byo akora buri munsi. Dore uburyo bw’ingenzi bwo kwirinda indwara z’umutima.
Kurya indyo yuzuye kandi ifasha umutima
Indyo nziza ufata igira uruhare runini ku buzima bw’umutima bityo ni kimwe mubyo wakora kugirango wirinde indwara zu mutima. Gerageza gukora ibi bizagufaha, Kurya imbuto n’imboga nyinshi, Kurya ibinyampeke byuzuye (nk’umuceri utunganyijwe neza, amasaka, uburo), Kurya ifi n’ibirimo omega-3, Kugabanya amavuta menshi n’ibiryo bikaranze, Kugabanya umunyu n’isukari nyinshi Ibi bifasha kugabanya cholesterol n’umuvuduko w’amaraso.
Gukora imyitozo ngororamubiri
Imyitozo ngorora mubiri ihagije ifasha umutima gukora neza igatu amaraso mu mubiri atembera neza akanabona oxygen ihagije. Gerageza ukore ibi buri munsi cyangwa uhitemo iminsi uzajya ubikorera bizagufasha kwirinda izo rwara, Kugenda n’amaguru byihuse, Kwiruka buhoro, Gutwara igare, Koga Nibura iminota 30 ku munsi inshuro nyinshi mu cyumweru.
Kwirinda kunywa itabi
Itabi ni kimwe mu bitera indwara z’imiyoboro y’amaraso nubuhumekero byakugeza kundwara z’umutima bityo niba urinywa ukwiriye kubihagarika. Kureka itabi bigufasha, kugabanya ibyago byo guhagarara ku umutima (heart attack), bituma imiyoboro y’amaraso ikora neza agatembera mu mubiri.
Kugabanya kunywa inzoga nyinshi
Kunywa inzoga nyinshi bishobora kongera ibyago byo kurwara umutima nubwo inzoga uwasomyeho akanezerwa agashira icyaka akizihirwa atazivaho ariko ibi ni bimwe mu byatuma uzireka. Inzoga zishobora kongera ibyago birimo, kongera umuvuduko w’amaraso, kwangiza umutima nibindi. Niba unywa, gerageza kunywa gake kandi mu rugero cyangwa uziveho.
Kugenzura ibiro by’umubiri
Ibiro byinshi bishobora gutera umutima gukora nabi kubera ibinture byinshi bishobora kubangamira gutembera kwa maraso mu mubiri bityo ko ukwiriye ku byirinda kare. Ibiro byinshi bishobora gutera kwiyongera ku umuvuduko w’amaraso, diyabete ndetse ni ndwara z’umutima. Kurya neza no gukora imyitozo bituma ugumana ibiro byiza ku mubiri.
Kugenzura umuvuduko w’amaraso
Umuvuduko w’amaraso mwinshi ni imwe mu mpamvu zikomeye zitera heart attack. Bityo ukwiriye kujya upimisha umuvuduko w’amaraso Gukurikiza inama za muganga niba uri kwivuza bizagufasha ku menya uko umuvuduko wa maraso uko uhagaze.
Kugabanya stress
Stress nyinshi ishobora cyangwa guhorana impagarara bikuviramo, gutuma umutima utera cyane byongera ibyago by’indwara z’umutima. Ibyo ukwiriye gukora kugirango wirinde kugira indwara y’umutima kuruhuka bihagije, gusinzira neza, gukora “meditation” cyangwa gusenga.
Gusinzira bihagije
Abantu bakuru bakenera amasaha 7–8 yo gusinzira nijoro nk’uko inyandiko za baganga b’umutima babivuga bityo bigufasha gutuma umutima na maraso atembera neza. Gusinzira nabi bishobora, kongera umuvuduko w’amaraso, kongera ibyago by’indwara z’umutima.
Kujya kwa muganga kenshi
Ni byiza cyane kujya kwa muganga gukora ibizamini byumutima nu muvudukoko wamaraso bigufasha ku menya uko uhagaze. Igihe ugeze kwa muganga ukwiriye gupimisha ibi bikurikira, gupimisha cholesterol, gupimisha isukari mu maraso, kugenzura umutima.
Kumenya ikibazo hakiri kare bishobora kurokora ubuzima.
Kwirinda indwara z’umutima bishingira cyane ku mibereho ya buri munsi. Kurya neza, gukora imyitozo, kwirinda itabi no kugenzura ubuzima kwa muganga bishobora kugabanya cyane ibyago byo kugira Heart Attack.
